Vroeger moest je naar de hoeren om eens vakkundig onderhanden genomen te worden door een onbekende meneer of mevrouw, tegenwoordig is een vliegreisje maken voldoende. Onderhevig aan mensonterende veiligheidsmaatregelen laten passagiers zich met hun handen in de lucht gestoken, wijdbeens staand, zich vrijmoedig betasten. Slaat de bodyscan de computerbeelden ook op? Vast wel, leuk voor later.
Na het incident met de Nederlandse jongen die een fikkiestoker aan boord van zijn vliegtuig onschadelijk maakte, verwachtte ik dat alle veiligheidsmaatregelen opgeheven zouden worden. Als de eerste de beste Hollandse melkmuil (met alle respect) een Al Qaida strijder neerlegt, heb je geen draconische veiligheidsmaatregelen meer nodig. Daar bleken Guusje ter Horst en de FBI heel anders over te denken.
In de VS loopt de ergenis over de vernederende behandeling van reizigers in het kader van vrede en veiligheid hoog op. Een jongen die het allemaal teveel werd toen hij uitvoerig werd bepoteld door een enge vent, riep de inmiddels historische woorden: If you touch my junk, I have you arrested! Dat hielp, ze deinsden terug. Gezagsdragers zijn doodsbang voor gezag, ze weten wat het inhoudt. De uitspraak verschijnt nu overal: op T-shirts, in tv-programma’s, in de krant. Elk vliegveld houdt er zijn eigen pakket veiligheidsvoorschriften op na. Er is geen enkele consistentie in te ontdekken. Wat in Londen wel mag, leidt in Dubai tot arrestatie (zie CNN). De veiligheidsofficieren doen maar wat, en dat kan makkelijk, want het maakt niets uit. Wie kwaad wil, zal dat altijd kunnen aanrichten.
Wie denkt dat veiligheidsmaatregelen de wereld veiliger maken, is niet goed snik. Daar zijn ze ook niet voor bedoeld. Camera’s, preventief fouilleren, body scan, het is allemaal bedoeld om je angst aan te jagen. Bange mensen ruilen vrijheid voor de belofte van veiligheid in. En dat is een heel slechte deal. Vrijheid krijg je nooit meer terug en geen enkele overheid of staatspolitie kan veiligheid garanderen. Maar een bange bevoking is goud waard. Bange burgers kun je tegen elkaar uitspelen, tegen elkaar opzetten, je kunt ze belastinggeld uitpersen en hun rechten afhandig maken. Of heb je soms wat te verbergen? Het gebeurt zo in Noord-Korea en hier en nu in Nederland. Niemand kan veiligheid garanderen, dat is de enige vrijheid die een mens heeft.

(Op Heathrow bleek ik onlangs een klein flesje shampoo nog in mijn handbagage te hebben. ‘Niet weggooien’, zei ik. ‘Het is peperduur, geef het aan je vrouw.’ Maar dat mocht niet. Vervolgens zijn we samen naar de douane gelopen, waar ik hem het flesje als geschenk heb gegeven – dat mocht wel. Er is nog nergens in Londen een badkamer ontploft.)